Dizayn işləri

Xidmətlər Xidmət sifarişi

Hər bir obyekt üçün landşaft işlərinin yerinə yetirilmə ardıcıllığı layihə ilə nəzərdə tutulmuş iş növləri, mühəndis sistemlərinin, abadlıq elementlərinin və aqrotexniki işlərin olması ilə müəyyən olunur. Başqa sözlə, landşaft dizaynerinə, evin fundamentinin altından olan adət edilmiş və ənənəvi gil yerinə daha mədəni növə malik sahə düşə bilər. Tez-tez evi və digər tikililəri tikən insaflı inşaatçılar sahədədə öz izini saxlamağı bacarır. Adətən bu perimetr üzrə divar, yolları (evin yanında döşəmə, hamama yol) olur. Daha inkişaf etmiş tikinti firması özündən sonra drenaj sistemini, işıqlandırma sistemini və qazonu saxlayır. Bunlar hamısı müxtəlif keyfiyyətli və memarlıq dəyərinə malik olur. Landşaft işlərinin kimin yerinə yetirilməsinin prinsipial əhəmiyyəti yoxdur. Sahənin yaşıllaşdırılması və abadlığı üzrə bütün işləri bu işlərin ardıcıllığını təyin edən layihə üzrə həyata keçirmək yaxşı olar. Bu işlərin yerinə yetirilmə müddətini və dəyərini azaltmağa imkan verir.

Şaquli planlama və yeraltı kommunikasiyaların (işıqlandırma, drenaj, suvarma) ərazinin abadlaşdırılması üzrə işlərin ilkin mərhələsidir. Bu işlər bağın gələcək uğurunu müəyyən edir. Abadlıq üzrə işlər bağ yollarının və meydançalarının, dirək divarlarının, bağ tikililərinin tikintisi ilə davam edir. Yuxarıda sadalanan işlərin yerinə yetirilməsinə mövsum və hava şəraiti təsir edir. Bu işləri yazın əvvəlində və payızın sonunda keçirmək düzgün deyil, bəzi hallarda isə bu mümkünsüzdür. Aqrotexniki işlər yolların, bağ pilləkənlərinin, dirək divarlarının, nohurların qurulması üzrə işlərlə birgə aparıla bilər. Yuxarıda sadalanan işlər başa çatdığı təqdirdə gələcək bağın ayrıca sahələrində əkilmə quyularının hazırlanması, ağacların və kolluqların əkilməsi, qazon üçün əsasın qurulması, güllüklərdə qruntun əvəz olunması üzrə işlər həyata keçirilir.

Suvarma sisteminin susəpmə qurğularının qurulması və müəyyən olunması, qazonun əkilməsi, perqolların, şpalerlərin, heykəllərin, dibçəklərin və digər dekorativ elementlərin qurulması işlərin yekun mərhələsidir.

Landşaft işlərinin yerinə yetirilmə müddəti planlaşdırılan tədbirlərin həcmindən asılı olaraq müəyyən olunur, müqavilə ilə tənzimlənir. Müddət hava şəraitindən, iş prosesində gizli qüsurların aşkar olunması, sahədə əvvəlcədən razılaşdırılmayan tikinti və naxış işlərinin (evin fasadının təcili təmiri, sahədə kabelin qurulması, mühafizə siqnalizasiyasının quraşdırılması və s.) həyata keçirilməsindən asılıdır. Sifarişçinin işlərin yerinə yetirmə gedişatında etdiyi dəyişiklik və əlavələr işlərin yerinə yetirilmə müddətinə əhəmiyyətli təsir göstərir.


Landşaft işləri və onların həyata keçirilməsinin ümumi ardıcıllığı:

  1. Mövcüd bitkilərin müdafiəsi və tikinti işləri ilə toxunulmayan təbii sahələrin qorunması üzrə tədbirlər.
  2. Zibilin təmizlənməsi və çıxarılması, kötüklərin çıxarılması, sanitar kəsmələr, mövcud ağacların kəsilməsi.
  3. Ərazinin şaquli planlanması, drenaj, işıqlandırma, suvarma, leysan kanalizasiya sistemlərinin qurulması.
  4. Yolların və meydançaların qurulması, dirək divarların, pilləkənlərin, bağ tikililərinin tikintisi, leysan kanalizasiya üçün novların quraşdırılması.
  5. Ağacların və kolluqların əkilməsi, güllüklərin və qazonların qurulması.
  6. Obyekti təhvil verənə qədər əkindən sonraki qulluq.
Ağacların əkilməsi landşaft işlərinin ən görünən və xeyirli işlərindən biridir. Bu günlərdə bağçılıq bazarlarında, tingliklərdə və ixtisaslaşdırılmış firmalarda təklif olunan əkmə materialı müxtəlifdir və yumşaq desək çoxüzlüdür. Nəyi, necə, nəyə, harada və nə üçün əkirik sualı artıq landşaft layihələndirilməsi zamanı həll olunur. Ağacların əkilməsi üçün yerlərin (quyuların) hazırlanmasını əvvəlcədən həyata keçirirlər. Əkin quyularının ölçüsü əkiləcək bitkilərin ölçülərindən, onların növündən və torpağın vəziyyətindən asılı olacaqdır. Münbit olmayan və/ya ağır torpaqlarda quyuları kök sisteminin inkişaf şərtlərinin təmin etmək üçün yaxşı qazmaq lazımdır. Eyni məqsədlə bu cür suxurlarda quyularda torpağın tam dəyişdirilməsi məqsədyönlüdür. Yeni tökülən torpağın tərkibi yumşaq olmalı, münbit olmalı, bunun üçün qaratorpaq, torf, mineral kübrələr əlavə olunmaqla qum qatışığı istifadə edirlər. Süxur sularının səviyyəsi yüksək olan yerlərdə, həmçinin müəyyən növ bitkilər üçün drenaj quraşdırırlar, bu zaman quyuların dərinliyini 15-20 sm çoxaldırlar və bu həcmi drenaj edən materiala əvəz edirlər. Tingləri əkməmişdən əvvəl qablaşdırmadan çıxarırlar, konteyner bitkilərini kiçik bir vaxta su ilə qaba qoyurlar və ya komun su ilə tam doymasına qədər su ilə suvarırlar. Bitkini quyuya qoyduqdan sonra imkan dərəcəsində köklərini açırlar və bitki torpağı ilə örtürlər, lay-lay sıxlaşdırırlar. Bu zaman tingin kök başının vəziyyətinə nəzarət edirlər, onun dərinə düşməsinə imkan vermirlər (bax. əkin zamanı əsas səhvlər). Ənənəvi olaraq ağacların və kolluqların əkilməsini yazda və payızda həyata keçirirlər. Yerli tingliklərdən əkin materialı çılpaqlanmış kök sistemi və ya torpaq komu ilə satılır, bunun üçün əkin müddətləri çox aşağıdır. Çılpaqlanmış kök sistemi ilə bitkilər üçün aprelin və ya sentyabrın ortasından noyabra qədər 2-3 həftə. Payız əkini uyğunlaşmanın az faizini verir, tozağacı, qovaq, palıd, söyüd və meyvə ağacları üçünsə bu əkin ümumiyyətlə yaxşı deyil. Torpaq komu ilə bitkilər üçün yaz əkinini mayın sonuna qədər uzatmaq olar. Tinglikdən bitki çıxarıldıqdan sonra komun tam olmasına diqqət yetirmək lazımdır, bunun üçün onu torbaya, nazik təbəqəyə və ya kağıza qoyurlar. Konteynerdəki ağac və kolluqların əkilməsi apreldən noyabra kimi bütün veqetasiya dövründə həyata keçirilir. Onlar nəqletmədə, əkilmədə və saxlamada rahatdır.

Iri ağacların qışda əkilməsi

Iri ağacların qışda əkilməsi son vaxtlar böyük populyarlığa malikdir. Ixtisaslaşdırılmış firmalar, bazarlar və yolların kənarları müxtəlif qiymətli, növlü, xarici görünüşlü və keyfiyyətli yaşlı ağaclar təklif edir. Yaşlı bağın yaradılması üzrə qış xidməti öz texnologiyasına görə ağacların və kolluqların adi əkilməsindən güclü fərqlənir və baha başa gəlir. Iri ağacların qışda əkilməsini Bakı ətrafında başlamayıblar, bu iş bu yaxınlıqlarda vüsət almayıb. Artıq keçən əsrin 30-cu illərindən başlayaraq yaşayış məntəqələrinin yaşıllaşdırılması zamanı ağacların qışda əkilməsi kütləvi xarakter almışdır. Bu üsul köhnə parkların, tarixi yerlərin rekonstruksiyası zamanı lazım olur. Ağacların çıxarılıb başqa yerə əkilməsinin qış texnologiyası adətən qiymətli bitki növlərinin rekonstruksiya və ya tikinti zonasına düşdükdə tətbiq olunur. Yaşlı ağacların əkilməsi şəhər ərazilərinin yaşıllaşmasının effektiv və sürətli üsullarından biridir. Əvvəllər hazırlanmış böyük ağacların başqa yerə köçürülmə texnologiyası həyətyanı sahələrin yaşıllaşmasına dair geniş inkişaf etmişdir, burada texnikanın istifadəsi hasarla məhdudlaşır, sifarişçilərin tələbi isə şəhər ərazilərinin yaşıllaşması zamanı irəli sürülən tələblərdən yüksəkdir. Işin bütün mərhələləri vacibdir. Bu mərhələlərə əkin materialının meşədə və ya tinglikdə seçilməsindən bir neçə il ərzində qulluq daxildir. Hər bir ağac növü yaşlı dövründə başqa yerə köçürülməyə dözə bilmir. Texnologiyadan savayı uğurun əsas hissəsi çeşidin düzgün seçimidir. Iri ağacların qışda başqa yerə köçürülməsi öz yaxşı cəhətlərinə və çatışmamazlıqlarına malikdir. Yaxşı cəhətləri görünür (bitkilər kiçik deyil) və aşkardır – sürətli effekt, cavan ağacların istifadəsi ilə mümkün olmayan məsələlərin həlli. Çatışmamazlıqlar daha çox dolayı xarakterə malikdir. Bunlara başqa yerə köçürülən ağacların küləyə məruz qalmasının böyük riskini, köçürülən ağacların yeni yerdə böyüyən ağaclarla nisbətən daha az yaşamasını, son uyğunlaşmanın böyük müddətini qeyd etmək olar. Şirkətimiz iri ağacların qışda əkilməsini yalnız yaşıllaşdırma və abadlıq işləri üzrə digər işləri biz həyata keçirdikdə həyata keçirir, çünki bu çox mürəkkəb və məsuliyyətli tədbirdir, burada uğur ciddi planlamadan və bütün texnoloji dövrə tam riayət edilməsindən asılıdır.
Alp təpəsi –müasir bağın çox cazibədar elementidir. Miniatür gözəl çiçəkləyən bitkilər daşla effektiv uyğunlaşır və onun gözəlliyini qeyd edir. Onun köməyi ilə təbii mailliyi olmayan sahədə relyef və həcm hissi yaratmaq olar. Ifadə olunmuş relyefə malik sahələrdə daşlı bağ təbii görünür. Düz səthdə alp təpəsi üçün parçalanmış və ya yastı daş yarayar. Daş eynicinsli olmalı, ölçüsü isə müxtəlif olmalıdır. Adətən əhəng daşı, qumdaşı, qranit istifadə edirlər. Kiçik yuvarlaq qaya parçası təpə üçün ən yaxşı daş deyil, ondan olan qurğu dağ landşaftını xatırlatmayacaqdır. Düz relyefdə hündür təpəni, təbii görükməsi şərti ilə düzəltmək asan məsələ deyil. Hündürlüyü 0,5 m çox olan təpəni hasara, tikilinin divarına və ya şpalerə yaxnı yerləşdirmək yaxşı olar, bu zaman arxa tərəfi dik və ya dirək divar şəklində qurmaq lazımdır. Istənilən halda yüksək təpə bağın digər elementləri dirək divar, bağ pilləkəni, dekorativ nohur, kaskad, çardaqla vahid miqyaslı kompozisiyada birləşməlidir. Açıq, düz yerdə alp təpəsini planlaşdırarkən, onu sahəsi böyük olan yerdə artıq 40 sm-dən başlayaraq qurlaşdırmaq lazımdır. Ordaki daşları sərbəst şəkildə və ya qruplarla daş səpələnmə ilə bitməmiş divar şəklində düzmək olar. Daşın miqdarı təpənin seçilən dizaynından asılıdır. Yaxşı drenaj olunan süxurlarda yüksək olmayan təpələr üçün drenajı quraşdırmamaq olar. Bütün digər hallarda çınqıl, qırma daş və ya kiçik tikinti tullantısından drenaj təpənin hündürlüyünün 1/3 hissəsini təşkil edəcəkdir. Çınqıl bitkilər üçün yaxşı fondur. Alp təpəsi çoxlu sayda birillik, çoxillik və taxta ağac növləri yetişdirməyə imkan verir, baxmayaraq ki, bir çox bitkilər güllüklərdə rast gəlinir, daşlar arasında onlar daha effektli görünür. Alpinariy üçün bitkilər seçərkən bağın digər güllüklərində istifadə olunan eyni rəng qammalı gül növlərini istifadə etmək olar.
Bağa ağıllı və vaxtında edilmiş qulluq onun gözəlliyinin və uğurunun əsasıdır, bitkilərin normal inkişafının və böyüməsinin təminatıdır. Erkən yazdan başlayaraq və son baharla başa çataraq bağ daimi diqqət və qayğı tələb edir. Qulluq işlərini bağ formalaşmadıqda təşkil etmək daha düzgün olardı. Bağa qulluğun dəyəri və rahatlığı əsasən landşaft layihələndirilməsi mərhələsində, həmçinin abadlıq və yaşıllaşdırma üzrə sonraki işlərlə təmin olunur. «Şəklin» gözəlliyi və uğurlu ifadə heç də həmişə xidmətin rahatlığını nəzərdə tutmur. Hər şeyi eyni anda almaq istəyi (tez və gözəl) qulluq mərhələsində həyata keçirilən əlavə işlərə xərcləri artırır. Yaşıllaşmanın ən yayılmış səhvi – tez dekorativ effektə nail olmaq məqsədindən irəli gələn əkinin yüksək sıxlığı ilə ağac və kolluq qruplarının yaradılmasıdır. Gələcəkdə bu nəinki bitkilərin böyüməsində, inkişafında və ümumi görünüşünə təsir edir, həmçinin onlara qulluğun rahatlığına təsir edir. Çoxillik gül bitkilərinin əkin intervallarına riayət etməmə, qazonun əkin normalarının çoxlaması eyni nəticəyə səbəb olur. Sifarişçinin istəyindən və onun imkanlarından, bu və ya digər tədbirlərin keçirilməsi vacibliyi və məqsədyönlüyündən irəli gələrək bağa qulluğun təşkili planı hazırlanır. Bu plan işlərin qaydasını, səfərlərin davamlılığını və xidmətin dəyərini müəyyən edir. Işlərin növləri və onların keçirilmə müddətləri qulluğun texnoloji xəritəsi ilə müəyyən olunur. Bu xəritə hər bir yaşıllaşdırma elementi üçün tərtib olunur Istismar müddəti yaranan çoxillik gül bitkilərinin, kolluqların əkilməsi, qazonun və ya döşəmənin əsaslı təmiri qulluğa aid deyil və xərclərin ayrı bəndi kimi baxılır. Bir daha qeyd etmək lazımdır ki, bağa qulluq üzrə işlər sonuncunun sahiblərindən vaxt, güc və ya vəsait tələb edəcək. Bu imkanları real qiymətləndirərək artıq landşaft layihələndirilməsi mərhələsində «qulluq tələb etməyən» və ya «tənbəl bağ» şərti qeyd etmək olar. Bu o demək deyil ki, dekorativlik rahatlığa qurban gedir. Bu cür bağlar üçün qulluğa və yetişdirmə şəraitinə görə tələbkar olmayan ağac, kol və gül növləri seçirlər, alaq otlarının bitməsinin məhdudlaşması üçün mulçalayan material tətbiq olunur, nadir kəsim tələb edən qazon tipi seçilir və s. Bağa qulluq zamanı müasir alət və mexanizmlərdən, avtomatik suvarm sistemindən istifadə edirlər.
Kiçik memarlıq formaları (KMF) – bağın quraşdırılmasının süni elementləridir. Onların köməyi ilə bağın sahlərini bölürlər və birləşdirilər, onun ayrıca hissələrini və kompozisiya elementlərini qeyd edirlər. Bu formalar bağda peyzajın ümumi kompozisiyasına tabe olur. Təbii ətrafa məhdud şəkildə qoyulmuş bu formalar sahəyə fərdilik və özünəməxsusluq verir. Kiçik memarlıq formalarının dekorativ və utilitar funksiyalara ayrılması qəbul olunmuşdur. Bağ-park tikintisi vəsaitləri ilə təklif olunan təsnifata əsaslanaraq onlara yolları və meydançaları, dirək divarları, alp təpələrini və nohurları, kaskadları və fontanları, bağ tikililərini, çəpərləri, hasarları və s. aid etmək olar. Tarixi və şəhər parklarının ölçüləri üçün yuxarıda sadalanan obyektlərin «kiçik»lərə aid edilməsi əsaslandırılır. Bağ-park üçün orta hesabla 15-50 sot torpaq ayrılan müasir bağ tələbləri digər təsnifatı diktə edir.

Utilitar təyinatlı KMF bu ilk növbədə

  • sarmaşan bitkilər üçün dayaqlar – trelyajlar, şpalerlər, bağ arkaları və perqollardır;
  • bağ mebeli;
  • uşaq meydançalarının avadanlığı
  • hasar və çəpərlərin elementləridir.

Dekorativ KMF –bu bağ heykələri, çiçək çibini və dibçək, dekorativ fənərlərdir. Kiçik memarlıq formalarının hazırlandığı material müxtəlifdir. Bu müxtəlif növlü taxtalar, metal, şüşə, təbii və süni daş, beton, plastik və gildir. Bağda kiçik memarlıq formaların hansı funksiyanın ayrılmasından və onların hansı materialdan asılı olmayaraq onların sayı və yerləşməsi sahənin təşkilinin vahid fikri ilə şərtlənir. Bağın abadlaşdırılması üzrə işlər evin interyerinin dizaynı qədər məsuliyyətlidir, bunun üçün bütün bağ elementlərinin (mebel və heykəllər, dibçək və çiçək çibinləri, talvarların, perqolların, şpalerlərin və s.) ağıllı seçimi məsuliyyətli məsələdir, onların düzgün seçimindən bağın fərdiliyi, rahatlığı və bitkinliyi asılıdır. Kiçik sahələrin landşaft dizaynı xüsusi ilə ehtiyyatlı və titrək münasibət tələb edir, bu münasibət müasir bağın hətta əhəmiyyətsiz detallarına qarşı olmalıdır, baxmayaraq ki bu it budkası, quşlar üçün təknə və ya poçt yeşiyi olsun. Kiçik sahələrin abadlaşdırılması zamanı xırdalıq yoxdur. Hər şey vacibdir, hər şey işləməlidir. Öz işlərimizdə biz kiçik memarlıq formalarının tip variantları əsasında hazır həlləri təklif edirik, lazım olduqda isə bilavasitə konkret obyekt üçün məmulat variantları hazırlamağa hazırıq.
Güllüklər – bağın ən parlaq və bahalı detallarından biridir. Kiçik bağlarda onlar xüsusi əhəmiyyətə malikdir, bağı bəzəyir, onu rəngləndirir, bitkinlik və müxtəliflik verir. Adətən güllüklərdən evə giriş zamanı, istirahət meydançasında istifadə edirlər, nohurların yanında əkirlər. Güllüklərin yaradılması üçün birillik və çoxillik ot bitkiləri istifadə edirlər. Birillik və ikiillik gülləri gül gərdilərində – eni 0,4-1 m olan gül lentlərində istifadə edirlər. Çoxillik gülləri bağlarda miksbordyorların, qrupların, gül gərdinlərinin yaradılması üçün istifadə edirlər. Sərhədləri bordyurla qeyd etmək yaxşı olardı. Bordyuru dağ daşından, çay daşından, kərpiçdən və s. yerinə yetirirlər. Bordyur üçün materialın seçilməsi evin naxışının, yol örtüyünün materialı ilə uyğunlaşması və güllüyün özünün üslubu ilə bağlıdır. Daş və ya beton bordyur üçün əsasın quraşdırılması lazım gələcək. Qazon fonunda güllüklər qazondan 8-10 sm hündürlükdə olduqda və ondan dərinliyi 5-8 sm olan V-bənzər arxla ayrıldıqda qulluq edilən kimi görünür. Bu halda qazonun kənarını sistematik olaraq kəsirlər, arxın divarlarını isə təzələyirlər. Qeyd olunan yaşıllığı quraşdırmaq üçün ölçüyə və konfiqurasiyaya müvafiq olan çala qazırlar, çoxillik güllüklər üçün dərinliyi 40-50 sm, birilliklər üçün isə 20-30 sm və bitki torpağı ilə doldururlar. Torpağın tərkibində torf, peyin, mineral kübrə olmalıdır. Bitkiləri hər bitki üçün qəbul olunan məsafədə əkirlər. Məsələn, astilba, qelenium, solidaqo kimi çoxillik bitkilər üçün 1 kv.m. 12 ədəd çıxılığı ilə 30-35 sm-dən bir. Bir çox birillik bitkilər üçün (ətirşah, petunya, aqeratum, sabahgülü, alissum) – bu 15-20 sm-dən bir əkilir. Güllüklər üçün bitkiləri seçərkən onların inkişaf xüsusiyyətlərini və yetişdirilmə şərtlərinin tələblərini bilmək vacibdir. Çoxillik bitkiləri işıqsevən, kölgəyədavamlı, rütübətsevən, quruluğa davamlı və müəyyən torpaq tipinə üstünlük verənlərə aid etmək olar. Böyümək üçün yararlı olmayan şəraitdə əkilən bitkilər tam dekorativ effektə çatmayacaq, bu da ümumi təzahürdə özünü bürüzə verəcəkdir. Lazımi qulluğun olmaması bitkilərin dekorativ xüsusiyyətlərini əhəmiyyətli şəkildə azaldır. Gözəl güllük, bu ilk növbədə qulluq görən güllükdür. Çoxillik bitkilərdən ənənəvi güllüklər daimi qayğı və diqqət tələb edir. Əgər sahə sahiblərinin qulluğu təşkil etmək imkanı yoxdursa, iri güllüklərin yaradılmasından imtina etmək, tələbkar olmayan çoxillik bitkilərdən kiçik qrupların yaradlımasına üstünlük vermək lazımdır. Təzə qurulmuş güllüklərin yaxşı xarici görünüşə malik olmaması ilk növbədə onu quranın səhvləri ilə deyil, tinglikdən satılan əkin materialının standartları ilə izah olunur. Çoxillik gül bitkilərinin yüksək inkişaf dinamikası sayəsində güllüklər qısa müddət ərzində yetkin gözəl görünüş əldə edir. Güllüyün qurulması üçün artıq böyümüş, formalaşmış güllərin istifadəsi mümkündür, lakin heç də iqtisadi cəhətdən məqsədyönlü deyil.

Uğurlu gözəl güllük aşağıdaki vacib şərtlər yerinə yetirildikdə mümkündür:

  • yerin düzgün seçimi
  • bitkilərin ağıllı seçimi (növ, ölçü, çiçəklənmə vaxtı və s. görə)
  • torpağın tələb olunan dərinliyə məcburi (bir qayda olaraq) tam dəyişməsi
  • hər bir bitki növü üçün dozalanmış və vaxtında edilmiş suvarma
  • bitkilərə ciddi vaxtında edilmiş qulluq

ki, bir çox bitkilər güllüklərdə rast gəlinir, daşlar arasında onlar daha effektli görünür. Alpinariy üçün bitkilər seçərkən bağın digər güllüklərində istifadə olunan eyni rəng qammalı gül növlərini istifadə etmək olar.